رنین چیست؟
رنین (Renin) آنزیمی است که عمدتا از سلول های تخصصی دستگاه جوکستاگلومرولی کلیه ترشح می شود. این آنزیم آغازگر بخشی از سیستم رنین ـ آنژیوتانسین ـ آلدوسترون (RAAS) است؛ سیستمی که به تنظیم فشار خون، حجم مایعات بدن و تعادل الکترولیت ها کمک می کند.
نام انگلیسی
Renin
رنین چگونه فشار خون را تنظیم می کند؟
هنگامی که خون رسانی کلیه کاهش می یابد، میزان سدیم رسیده به بخش مشخصی از کلیه کم می شود یا فعالیت دستگاه عصبی سمپاتیک افزایش پیدا می کند، ترشح رنین ممکن است افزایش یابد. رنین پروتئین آنژیوتانسینوژن را به آنژیوتانسین I تبدیل می کند. سپس آنژیوتانسین II تشکیل می شود که می تواند باعث انقباض عروق و تحریک ترشح آلدوسترون شود.
آلدوسترون با افزایش بازجذب سدیم در کلیه و افزایش دفع پتاسیم، بر تعادل مایعات و فشار خون اثر می گذارد. رنین و آلدوسترون دو ماده متفاوت هستند، اما عملکرد آنها در این سیستم به یکدیگر ارتباط دارد.
آزمایش رنین برای چیست؟
اندازه گیری رنین ممکن است در بررسی بعضی علل فشار خون بالا، اختلالات پتاسیم و احتمال اختلال در سیستم رنین ـ آنژیوتانسین ـ آلدوسترون درخواست شود. این آزمایش معمولا با توجه به شرایط بالینی و گاهی همراه با اندازه گیری آلدوسترون تفسیر می شود.
نسبت آلدوسترون به رنین (ARR)
نسبت آلدوسترون به رنین یکی از شاخص های مورد استفاده در غربالگری آلدوسترونیسم اولیه، از جمله سندرم کان، است. نتیجه این نسبت به غلظت آلدوسترون و رنین، واحدهای اندازه گیری، روش آزمایشگاه و شرایط نمونه گیری وابسته است؛ بنابراین یک عدد ثابت را نمی توان برای همه آزمایشگاه ها و بیماران به کار برد.
چه عواملی بر نتیجه آزمایش رنین اثر می گذارند؟
- داروها: برخی داروهای فشار خون، از جمله داروهای موثر بر سیستم رنین ـ آنژیوتانسین ـ آلدوسترون، می توانند نتیجه را تغییر دهند.
- وضعیت بدن: حالت ایستاده یا خوابیده و مدت قرار گرفتن در هر وضعیت می تواند بر نتیجه اثر بگذارد.
- مصرف سدیم و وضعیت آب بدن: دریافت نمک، کم آبی و تغییر حجم مایعات بدن ممکن است بر ترشح رنین اثر بگذارند.
- روش آزمایش: رنین ممکن است با روش فعالیت رنین پلاسما یا اندازه گیری مستقیم غلظت آن سنجیده شود؛ نتایج و محدوده های مرجع این روش ها یکسان نیستند.
داروها را برای انجام آزمایش خودسرانه قطع نکنید. زمان نمونه گیری و نیاز به تغییر دارو باید با نظر پزشک تعیین شود.
تفسیر کلی نتایج رنین و آلدوسترون
| رنین | آلدوسترون | تفسیر احتمالی |
|---|---|---|
| پایین | بالا یا نامتناسبا بالا | احتمال هایپرآلدوسترونیسم اولیه؛ بررسی نسبت ARR و شرایط آزمایش لازم است. |
| بالا | بالا | ممکن است در هایپرآلدوسترونیسم ثانویه دیده شود؛ علت زمینه ای باید بررسی شود. |
| بالا | پایین | ممکن است با اختلالات تنظیم آلدوسترون، برخی داروها یا علل دیگر مرتبط باشد. |
| پایین | پایین | ممکن است در برخی اختلالات تنظیم هورمونی یا تحت تاثیر داروها دیده شود. |
این الگوها به تنهایی تشخیصی نیستند. داروها، مصرف نمک، وضعیت بدن هنگام نمونه گیری، پتاسیم و روش آزمایش می توانند بر نتیجه اثر بگذارند. نسبت ARR باید با شرایط آزمایش و معیارهای آزمایشگاه تفسیر شود.
مطالب مرتبط
این مطلب با هدف آموزش عمومی تهیه شده و جایگزین تشخیص یا توصیه درمانی اختصاصی پزشک نیست.