تست FINDRISC یا Finnish Diabetes Risk Score یک پرسشنامه معتبر برای برآورد خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در 10 سال آینده است. این تست بدون نیاز به آزمایش خون و با استفاده از چند عامل فردی، سابقه پزشکی و سبک زندگی، امتیاز خطر فرد را محاسبه می کند.
FINDRISC در ابتدا در فنلاند طراحی و با پیگیری 10 ساله افراد مورد بررسی قرار گرفت. نسخه استاندارد این ابزار از 8 عامل تشکیل شده و امتیاز نهایی آن بین 0 تا 26 قرار می گیرد.
هرچه امتیاز FINDRISC بیشتر باشد، خطر تخمینی ابتلا به دیابت نوع 2 در سال های آینده نیز بیشتر است. این ابزار برای ارزیابی خطر و غربالگری استفاده می شود و نتیجه آن به تنهایی به معنی تشخیص دیابت نیست.
امتیاز FINDRISC بر اساس 8 عامل اصلی محاسبه می شود. هر عامل امتیاز مشخصی دارد و مجموع این امتیازها، نمره نهایی FINDRISC را تشکیل می دهد.
| عامل | محدوده یا وضعیت | امتیاز |
|---|---|---|
| سن | کمتر از 45 سال | 0 |
| 45 تا 54 سال | 2 | |
| 55 تا 64 سال | 3 | |
| 65 سال و بیشتر | 4 | |
| شاخص توده بدنی (BMI) | کمتر از 25 | 0 |
| 25 تا کمتر از 30 | 1 | |
| 30 و بیشتر | 3 | |
| دور کمر | مردان کمتر از 94 سانتی متر زنان کمتر از 80 سانتی متر |
0 |
| مردان 94 تا کمتر از 102 سانتی متر زنان 80 تا کمتر از 88 سانتی متر |
3 | |
| مردان 102 سانتی متر و بیشتر زنان 88 سانتی متر و بیشتر |
4 | |
| فعالیت بدنی | حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی در روز ندارد | 2 |
| مصرف روزانه میوه و سبزیجات | خیر | 1 |
| مصرف داروی فشار خون | بله | 2 |
| سابقه قند خون بالا | بله | 5 |
| سابقه خانوادگی دیابت | خیر | 0 |
| بله، در بستگان درجه دو مانند پدربزرگ، مادربزرگ، عمو، عمه، دایی یا خاله | 3 | |
| بله، در بستگان درجه یک مانند پدر، مادر، خواهر، برادر یا فرزند | 5 |
مجموع امتیازهای بالا، نمره نهایی FINDRISC را تشکیل می دهد. حداکثر امتیاز قابل کسب در نسخه استاندارد این آزمون 26 است.
بر اساس امتیاز نهایی، FINDRISC خطر تخمینی ابتلا به دیابت نوع 2 در 10 سال آینده را در پنج سطح دسته بندی می کند.
| امتیاز FINDRISC | سطح خطر | خطر تخمینی 10 ساله | تفسیر |
|---|---|---|---|
| 0 تا 6 | کم | حدود 1٪ | خطر تخمینی پایین برای ابتلا به دیابت نوع 2 در 10 سال آینده. |
| 7 تا 11 | کمی افزایش یافته | حدود 4٪ | خطر نسبت به سطح پایین بیشتر است و توجه به عوامل قابل اصلاح اهمیت دارد. |
| 12 تا 14 | متوسط | حدود 17٪ | خطر قابل توجه است و ارزیابی وضعیت قند خون و عوامل خطر فرد می تواند اهمیت بیشتری پیدا کند. |
| 15 تا 20 | بالا | حدود 33٪ | امتیاز بالا نشان دهنده افزایش قابل توجه خطر تخمینی ابتلا به دیابت نوع 2 است. |
| 21 تا 26 | بسیار بالا | حدود 50٪ | امتیاز بسیار بالا نشان دهنده خطر تخمینی قابل توجه برای ابتلا به دیابت نوع 2 در 10 سال آینده است. |
درصدهای ذکر شده، برآوردهای حاصل از جمعیت مطالعه اولیه FINDRISC هستند و نباید به عنوان احتمال دقیق ابتلا برای هر فرد در هر جمعیتی در نظر گرفته شوند. عملکرد و میزان خطر پیش بینی شده این ابزار ممکن است در جمعیت های مختلف متفاوت باشد.
FINDRISC یک ابزار غربالگری جمعیتی است و مانند هر مدل پیش بینی دیگری محدودیت هایی دارد. این تست بر اساس عوامل خطر مشخصی طراحی شده است و تمام عوامل مؤثر بر ایجاد دیابت نوع 2 را در نظر نمی گیرد.
همچنین عملکرد FINDRISC در جمعیت ها و شرایط مختلف می تواند متفاوت باشد. بنابراین امتیاز به دست آمده نباید به عنوان پیش بینی قطعی ابتلا به دیابت در یک فرد تفسیر شود.
در صورت وجود عوامل خطر قابل توجه یا نتیجه نگران کننده، ارزیابی پزشکی و انجام آزمایش های مناسب می تواند اطلاعات دقیق تری درباره وضعیت فعلی قند خون ارائه کند.
| منبع | اطلاعات |
|---|---|
| Lindström J, Tuomilehto J. |
The diabetes risk score: a practical tool to predict type 2 diabetes risk.
Diabetes Care. 2003;26(3):725-731.
مشاهده مقاله در PubMed |
| American Diabetes Association. |
One Risk Assessment Tool for Cardiovascular Disease,
Type 2 Diabetes, and Chronic Kidney Disease.
Diabetes Care. 2012;35(4):741-748.
مشاهده مقاله در Diabetes Care |
| American Diabetes Association. |
2. Diagnosis and Classification of Diabetes:
Standards of Care in Diabetes—2026.
Diabetes Care. 2026;49(Suppl. 1):S27-S49.
مشاهده Standards of Care 2026 |
| Finnish Diabetes Association | اطلاعات مربوط به ساختار، امتیازدهی و استفاده
از Finnish Diabetes Risk Score (FINDRISC).
Finnish Diabetes Association |
تست FINDRISC چیست؟
FINDRISC یک پرسشنامه برای برآورد خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در 10 سال آینده است که بدون نیاز به آزمایش خون و بر اساس 8 عامل خطر مختلف، امتیازی بین 0 تا 26 ایجاد می کند.
امتیاز FINDRISC چند باید باشد؟
امتیاز FINDRISC به پنج سطح تقسیم می شود. امتیاز 0 تا 6 در محدوده خطر کم، 7 تا 11 کمی افزایش یافته، 12 تا 14 متوسط، 15 تا 20 بالا و 21 تا 26 بسیار بالا در نظر گرفته می شود.
آیا FINDRISC بالا به معنی ابتلا به دیابت است؟
خیر. FINDRISC یک ابزار ارزیابی خطر است و نتیجه آن به تنهایی تشخیص دیابت محسوب نمی شود. در صورت بالا بودن امتیاز، ممکن است پزشک برای بررسی وضعیت فعلی قند خون، آزمایش های مناسب را توصیه کند.
آیا برای انجام تست FINDRISC به آزمایش خون نیاز است؟
خیر. نسخه استاندارد FINDRISC بر اساس اطلاعاتی مانند سن، شاخص توده بدنی، دور کمر، فعالیت بدنی، مصرف میوه و سبزیجات، مصرف داروهای فشار خون، سابقه قند خون بالا و سابقه خانوادگی دیابت محاسبه می شود.
خطر 10 ساله در FINDRISC چگونه محاسبه می شود؟
در نسخه اصلی FINDRISC، امتیاز 0 تا 6 با خطر تخمینی حدود 1 درصد، امتیاز 7 تا 11 با حدود 4 درصد، امتیاز 12 تا 14 با حدود 17 درصد، امتیاز 15 تا 20 با حدود 33 درصد و امتیاز 21 تا 26 با حدود 50 درصد خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در 10 سال آینده همراه بوده است. این ارقام مربوط به جمعیت مطالعه اولیه هستند و ممکن است در جمعیت های مختلف متفاوت باشند.
اگر امتیاز FINDRISC من بالا باشد چه کاری باید انجام دهم؟
امتیاز بالا به معنی ابتلای قطعی به دیابت نیست، اما می تواند نشان دهنده نیاز به توجه بیشتر به عوامل خطر دیابت باشد. پزشک می تواند با توجه به شرایط فرد، سابقه پزشکی و سایر عوامل خطر درباره نیاز به بررسی قند خون و اقدامات پیشگیرانه تصمیم گیری کند.