ندول تیروئید چیست؟ علل، علائم، سونوگرافی و درمان

ندول تیروئید چیست؟ علل، علائم، سونوگرافی و درمان

ندول تیروئید چیست؟

ندول تیروئید یا گره تیروئید به توده یا رشد غیرطبیعی سلول ها در داخل غده تیروئید گفته می شود. ندول های تیروئید بسیار شایع هستند و در بسیاری از افراد هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و به طور اتفاقی در معاینه یا تصویربرداری کشف می شوند.

بیشتر ندول های تیروئید خوش خیم هستند، اما تعداد کمی از آنها می توانند سرطانی باشند. به همین دلیل، کشف ندول به معنی ابتلا به سرطان نیست؛ بلکه لازم است بر اساس اندازه ندول، ظاهر آن در سونوگرافی، وضعیت هورمون های تیروئید، عوامل خطر و در صورت نیاز نمونه برداری، میزان خطر مشخص شود.

در این مقاله با علل ایجاد ندول تیروئید، علائم، آزمایش های لازم، سونوگرافی، سیستم TIRADS، نمونه برداری با سوزن ظریف، ندول های سرد و گرم، درمان و روش پیگیری ندول های تیروئید آشنا می شوید.

ندول تیروئید یک ناحیه از بافت تیروئید است که نسبت به بافت اطراف خود به شکل یک توده یا ضایعه متفاوت دیده می شود. ندول ممکن است کاملا جامد، حاوی مایع، یا ترکیبی از قسمت های جامد و کیستیک باشد.

ندول ممکن است به صورت یک توده منفرد ایجاد شود یا فرد چندین ندول در تیروئید داشته باشد. وجود چند ندول را معمولا گواتر چند ندولار یا Multinodular Goiter می نامند.

بعضی ندول ها کوچک هستند و فقط در سونوگرافی دیده می شوند، در حالی که ندول های بزرگ تر ممکن است هنگام لمس گردن یا در آینه قابل مشاهده باشند.

آیا ندول تیروئید خطرناک است؟

در بیشتر موارد، ندول تیروئید خطرناک نیست و خوش خیم است. با این حال، برخی ندول ها ممکن است حاوی سرطان تیروئید باشند و به همین دلیل هر ندول جدیدی باید بر اساس شرایط فرد ارزیابی شود.

وجود ندول به تنهایی به معنی سرطان نیست. حتی اندازه بزرگ ندول نیز به تنهایی مشخص نمی کند که یک ندول سرطانی است یا خیر. پزشک معمولا ترکیبی از اطلاعات بالینی، آزمایش خون، سونوگرافی و در صورت نیاز FNA را برای تصمیم گیری استفاده می کند.

ویژگی اهمیت
ندول کوچک و بدون ویژگی مشکوک اغلب نیاز به نمونه برداری ندارد و ممکن است فقط پیگیری شود.
ندول با ویژگی های مشکوک در سونوگرافی ممکن است نیاز به FNA داشته باشد.
ندول با عملکرد بیش از حد ممکن است باعث پرکاری تیروئید شود و بررسی عملکردی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
ندول همراه با علائم فشاری در صورت بزرگ بودن یا ایجاد مشکل در بلع و تنفس، ممکن است درمان لازم باشد.
ندول با نتیجه مشکوک یا بدخیم در نمونه برداری نیازمند ارزیابی تخصصی برای درمان مناسب است.

علل ایجاد ندول تیروئید چیست؟

در بسیاری از افراد علت دقیق ایجاد ندول تیروئید مشخص نیست. با این حال، بیماری ها و شرایط مختلفی می توانند با تشکیل ندول همراه باشند.

  • رشد خوش خیم سلول های تیروئید
  • کیست های تیروئید
  • گواتر چند ندولار
  • التهاب تیروئید
  • بیماری هاشیموتو
  • کمبود ید در برخی مناطق
  • سابقه پرتودرمانی ناحیه سر و گردن
  • برخی عوامل ژنتیکی
  • سرطان تیروئید

داشتن یکی از این عوامل به معنی سرطانی بودن ندول نیست و خطر واقعی باید بر اساس مجموعه یافته های بالینی و تصویربرداری ارزیابی شود.

علائم ندول تیروئید چیست؟

بسیاری از ندول های تیروئید هیچ علامتی ایجاد نمی کنند. به همین دلیل ممکن است ندول هنگام معاینه، سونوگرافی گردن یا تصویربرداری به علت دیگری کشف شود.

در صورت بزرگ شدن ندول، ممکن است علائم زیر ایجاد شود:

  • احساس وجود توده در جلوی گردن
  • مشاهده برجستگی در گردن
  • احساس فشار در گردن
  • احساس گیر کردن چیزی در گلو
  • مشکل در بلع
  • احساس فشار روی راه هوایی یا تنگی نفس
  • گرفتگی صدا
  • درد در ناحیه گردن در برخی موارد

گرفتگی صدا، رشد سریع توده، بزرگی غدد لنفاوی گردن یا مشکل قابل توجه در بلع و تنفس از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دقیق تری دارند.

آیا ندول تیروئید باعث پرکاری یا کم کاری تیروئید می شود؟

بیشتر ندول های تیروئید عملکرد طبیعی دارند و سطح هورمون های تیروئید را تغییر نمی دهند. بنابراین طبیعی بودن آزمایش TSH به تنهایی نمی تواند خوش خیم یا بدخیم بودن ندول را مشخص کند.

در بعضی افراد، یک ندول می تواند هورمون تیروئید تولید کند. به این نوع ندول معمولا ندول گرم یا عملکردی گفته می شود و ممکن است باعث پرکاری تیروئید شود.

در مقابل، اصطلاح ندول سرد معمولا به ندولی اشاره دارد که در اسکن هسته ای فعالیت هورمونی بیشتری نسبت به بافت اطراف ندارد. سرد بودن ندول به معنی سرطانی بودن آن نیست و برای تعیین خطر بدخیمی، یافته های سونوگرافی و سایر بررسی ها اهمیت دارند.

آزمایش TSH در بررسی ندول تیروئید چه نقشی دارد؟

پس از شناسایی ندول، یکی از آزمایش های مهم، اندازه گیری TSH است. در صورت نیاز ممکن است آزمایش های دیگری مانند Free T4 نیز درخواست شود.

نتیجه TSH اهمیت احتمالی
TSH طبیعی عملکرد تیروئید معمولا طبیعی است؛ بررسی ساختار ندول با سونوگرافی همچنان اهمیت دارد.
TSH بالا می تواند با کم کاری تیروئید همراه باشد و بررسی علت آن لازم است.
TSH پایین می تواند نشان دهنده پرکاری تیروئید باشد و در برخی شرایط بررسی عملکرد ندول با اسکن هسته ای مطرح می شود.

بنابراین آزمایش خون و سونوگرافی اطلاعات متفاوتی ارائه می دهند و معمولا جایگزین یکدیگر نیستند.

سونوگرافی ندول تیروئید

سونوگرافی تیروئید مهم ترین روش تصویربرداری برای بررسی ساختار ندول های تیروئید است. سونوگرافی می تواند اندازه ندول، محل آن، جامد یا کیستیک بودن، شکل، حاشیه و برخی ویژگی های مرتبط با احتمال بدخیمی را مشخص کند.

همچنین سونوگرافی برای بررسی غدد لنفاوی گردن و هدایت سوزن هنگام انجام FNA استفاده می شود.

بر اساس توصیه های انجمن تیروئید آمریکا، سونوگرافی نقش مهمی در ارزیابی ندول و تصمیم گیری درباره نیاز به نمونه برداری دارد.

چه ویژگی هایی در سونوگرافی ندول تیروئید مشکوک هستند؟

هیچ ویژگی سونوگرافی به تنهایی تشخیص سرطان را قطعی نمی کند، اما برخی یافته ها احتمال بدخیمی را افزایش می دهند.

یافته سونوگرافی اهمیت
ندول جامد در کنار سایر ویژگی ها در تعیین سطح خطر اهمیت دارد.
کاهش اکوژنیسیته به ویژه در ترکیب با سایر یافته های مشکوک اهمیت دارد.
حاشیه نامنظم یا لوبوله می تواند با افزایش خطر بدخیمی همراه باشد.
شکل بلندتر از پهنای ندول یکی از ویژگی های مشکوک در سیستم های ارزیابی سونوگرافی است.
کانون های اکوژنیک نقطه ای در برخی ندول ها می تواند یافته مشکوک باشد.
گسترش خارج از تیروئید یافته مهم و نیازمند ارزیابی تخصصی است.
غدد لنفاوی مشکوک گردن می تواند اهمیت بالینی زیادی داشته باشد.

TIRADS چیست؟

TI-RADS یا Thyroid Imaging Reporting and Data System یک سیستم استاندارد برای طبقه بندی خطر ندول های تیروئید بر اساس یافته های سونوگرافی است.

یکی از سیستم های پرکاربرد، ACR TI-RADS است. در این سیستم ویژگی هایی مانند ترکیب ندول، اکوژنیسیته، شکل، حاشیه و کانون های اکوژنیک امتیازدهی می شوند و ندول در یکی از گروه های TR1 تا TR5 قرار می گیرد. هدف این سیستم کاهش نمونه برداری های غیرضروری و شناسایی ندول هایی است که احتمال بیشتری برای اهمیت بالینی دارند.

گروه ACR TI-RADS سطح خطر رویکرد کلی
TR1 خوش خیم معمولا FNA یا پیگیری سونوگرافیک لازم نیست.
TR2 غیرمشکوک معمولا FNA یا پیگیری اختصاصی لازم نیست.
TR3 کمی مشکوک بر اساس اندازه، پیگیری یا FNA ممکن است مطرح شود.
TR4 متوسط مشکوک بر اساس اندازه و شرایط بیمار ممکن است FNA یا پیگیری لازم باشد.
TR5 بسیار مشکوک در صورت رسیدن به اندازه تعیین شده، FNA معمولا توصیه می شود.

مهم است بدانیم که TI-RADS یک سیستم ارزیابی خطر است، نه تشخیص قطعی سرطان.

چه ندول تیروئیدی نیاز به نمونه برداری دارد؟

تصمیم برای انجام FNA فقط بر اساس اندازه ندول گرفته نمی شود. ظاهر ندول در سونوگرافی، سطح خطر در سیستم مورد استفاده، اندازه، سابقه پزشکی و برخی عوامل خطر نیز در تصمیم گیری نقش دارند.

برای نمونه، در سیستم ACR TI-RADS آستانه های زیر برای FNA و پیگیری سونوگرافیک استفاده می شوند:

گروه FNA بر اساس اندازه پیگیری سونوگرافی بر اساس اندازه
TR1 نیاز نیست نیاز نیست
TR2 نیاز نیست نیاز نیست
TR3 از 2.5 سانتی متر از 1.5 سانتی متر
TR4 از 1.5 سانتی متر از 1 سانتی متر
TR5 از 1 سانتی متر از 0.5 سانتی متر

فواصل پیگیری نیز بر اساس گروه TI-RADS و اندازه ندول تعیین می شوند. برای مثال، در ACR TI-RADS، پیگیری ندول های TR3، TR4 و TR5 در بازه های مشخصی توصیه می شود. معیارهای دقیق باید بر اساس گزارش رادیولوژی و شرایط فرد تفسیر شوند.

نکته مهم: این جدول مخصوص ACR TI-RADS است و نباید آستانه های آن را به سایر سیستم های طبقه بندی مانند ATA یا EU-TIRADS تعمیم داد.

نمونه برداری ندول تیروئید یا FNA چیست؟

FNA یا Fine Needle Aspiration یکی از مهم ترین روش های تشخیصی برای ندول هایی است که بر اساس ارزیابی بالینی و سونوگرافی نیاز به بررسی سلولی دارند.

در این روش، پزشک با استفاده از یک سوزن بسیار ظریف تعدادی سلول از ندول خارج می کند. انجام FNA معمولا با هدایت سونوگرافی انجام می شود تا سوزن با دقت وارد ناحیه مورد نظر شود.

FNA معمولا یک اقدام سرپایی است و در بسیاری از موارد بیمار پس از انجام آن می تواند فعالیت های روزمره خود را ادامه دهد.

نتیجه FNA ندول تیروئید چه معنایی دارد؟

نتیجه نمونه برداری ممکن است در گروه های مختلف گزارش شود. یکی از سیستم های شناخته شده برای گزارش سیتولوژی تیروئید، سیستم Bethesda است.

نتیجه نمونه برداری معنی کلی اقدام احتمالی
خوش خیم سلول های نمونه شواهدی به نفع سرطان ندارند. معمولا پیگیری بالینی و سونوگرافی
غیرتشخیصی نمونه برای تشخیص کافی نیست. گاهی تکرار FNA لازم است.
نامشخص یا غیرقطعی سلول ها کاملا در گروه خوش خیم یا بدخیم قرار نمی گیرند. بسته به شرایط، تکرار FNA، آزمایش های تکمیلی یا جراحی
مشکوک به بدخیمی یافته ها احتمال سرطان را مطرح می کنند. ارزیابی تخصصی و تصمیم گیری درباره جراحی یا بررسی تکمیلی
بدخیم سلول های نمونه با سرطان سازگار هستند. بررسی تخصصی برای درمان، معمولا جراحی در موارد مناسب

تفسیر نتیجه FNA باید در کنار گزارش سونوگرافی، اندازه ندول، وضعیت غدد لنفاوی، سابقه بیمار و سایر عوامل انجام شود.

آیا ندول خوش خیم تیروئید نیاز به جراحی دارد؟

خیر. بسیاری از ندول های خوش خیم به جراحی نیاز ندارند و فقط تحت پیگیری قرار می گیرند.

جراحی ممکن است در شرایط خاص مطرح شود؛ برای مثال:

  • ندول باعث علائم فشاری یا مشکل در بلع و تنفس شده باشد.
  • ندول در طول پیگیری رشد قابل توجهی داشته باشد.
  • ویژگی های مشکوک جدیدی در سونوگرافی ایجاد شود.
  • نتیجه نمونه برداری مشکوک یا بدخیم باشد.
  • ندول از نظر عملکردی باعث پرکاری تیروئید شده باشد و درمان مناسب دیگری وجود نداشته باشد.
  • اندازه یا محل ندول باعث ایجاد مشکل قابل توجه شده باشد.

پیگیری ندول تیروئید چگونه انجام می شود؟

اگر ندول نیاز به نمونه برداری نداشته باشد یا نتیجه FNA خوش خیم باشد، ممکن است پزشک پیگیری دوره ای را توصیه کند.

در پیگیری، تغییرات اندازه و ظاهر ندول و همچنین وضعیت غدد لنفاوی گردن بررسی می شود. فاصله بین سونوگرافی ها برای همه افراد یکسان نیست و به سطح خطر ندول، اندازه، نتیجه FNA و سایر شرایط بستگی دارد.

بنابراین مشاهده یک ندول در سونوگرافی به معنی نیاز به سونوگرافی های بسیار مکرر یا جراحی نیست؛ برنامه پیگیری باید متناسب با سطح خطر تعیین شود.

رشد ندول تیروئید چه زمانی مهم است؟

افزایش اندازه ندول یکی از عواملی است که ممکن است باعث ارزیابی مجدد شود، اما رشد به تنهایی به معنی سرطان نیست.

در سیستم ACR TI-RADS، رشد قابل توجه در پیگیری معمولا با افزایش حداقل 20 درصد در دو بعد همراه با افزایش حداقل 2 میلی متر، یا افزایش 50 درصدی حجم تعریف می شود. با این حال، تصمیم درباره تکرار FNA یا ادامه پیگیری باید بر اساس کل تصویر بالینی و سونوگرافی گرفته شود.

ندول های متعدد تیروئید

برخی افراد به جای یک ندول، چندین ندول در تیروئید دارند. این حالت می تواند در گواتر چند ندولار دیده شود.

در وجود چند ندول، لزوما بزرگ ترین ندول مهم ترین ندول نیست. ویژگی های سونوگرافی و سطح خطر هر ندول اهمیت دارند و ممکن است پزشک بر اساس سیستم مورد استفاده، ندول های مشکوک تر را برای FNA انتخاب کند.

در ACR TI-RADS، در صورت وجود چند ندول، انتخاب ندول برای نمونه برداری بر اساس سطح خطر و معیارهای سیستم انجام می شود، نه صرفا بر اساس بزرگ ترین اندازه.

ندول تیروئید و سرطان تیروئید

وجود ندول به معنی سرطان نیست. با این حال، درصد کوچکی از ندول های تیروئید بدخیم هستند و هدف اصلی ارزیابی پزشکی، شناسایی ندول هایی است که احتمال سرطان در آنها بیشتر است.

سرطان تیروئید انواع مختلفی دارد و بسیاری از انواع آن، به ویژه سرطان های تمایزیافته، در صورت تشخیص و درمان مناسب پیش آگهی خوبی دارند.

ویژگی هایی مانند سابقه پرتودرمانی، سابقه خانوادگی برخی سرطان های تیروئید، رشد سریع توده، گرفتگی صدا، غدد لنفاوی مشکوک گردن و برخی یافته های خاص در سونوگرافی می توانند اهمیت بیشتری داشته باشند.

ندول تیروئید در بارداری

کشف ندول تیروئید در دوران بارداری نیازمند ارزیابی متناسب با شرایط مادر و جنین است. بارداری به خودی خود به معنی سرطانی بودن ندول نیست.

آزمایش های عملکرد تیروئید و سونوگرافی می توانند در ارزیابی بیمار استفاده شوند و در صورت نیاز، FNA نیز با نظر پزشک قابل انجام است. زمان و نوع بررسی باید بر اساس سطح خطر ندول و شرایط بارداری تعیین شود.

چه زمانی باید برای ندول تیروئید سریع تر به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر بهتر است ارزیابی پزشکی به تعویق نیفتد:

  • بزرگ شدن سریع توده گردن
  • مشکل جدید یا قابل توجه در بلع
  • تنگی نفس یا احساس فشار شدید در گردن
  • گرفتگی صدای جدید و مداوم
  • بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن
  • سابقه پرتودرمانی گردن
  • سابقه خانوادگی برخی سرطان های تیروئید
  • وجود توده جدید در گردن که بدون علت مشخص ایجاد شده است

آیا ندول تیروئید باید برداشته شود؟

خیر. تصمیم برای برداشتن ندول به تشخیص آن بستگی دارد. ندول های خوش خیم و کم خطر معمولا فقط تحت نظر قرار می گیرند و بسیاری از آنها هرگز نیاز به جراحی پیدا نمی کنند.

در مقابل، ندول های بدخیم یا بسیار مشکوک ممکن است نیازمند جراحی باشند. همچنین برخی ندول های خوش خیم بزرگ یا علامت دار نیز ممکن است به درمان نیاز داشته باشند.

تفاوت ندول تیروئید با کیست تیروئید

ندول یک اصطلاح کلی برای یک ضایعه در تیروئید است و می تواند کاملا جامد، کاملا کیستیک یا ترکیبی از قسمت جامد و مایع باشد.

بنابراین هر کیست تیروئید نوعی ضایعه ندولار محسوب می شود، اما همه ندول های تیروئید کیست نیستند.

ویژگی ندول جامد کیست تیروئید
محتوا عمدتا بافت جامد عمدتا مایع
ظاهر در سونوگرافی بافت اکوژنیک دارد اغلب حاوی مایع است
خطر بدخیمی بر اساس ویژگی های سونوگرافی تعیین می شود به نوع کیست و وجود اجزای جامد بستگی دارد
نیاز به FNA در برخی ندول ها لازم است بسته به ظاهر، اندازه و شرایط بالینی

آیا می توان از ایجاد ندول تیروئید جلوگیری کرد؟

برای بسیاری از ندول های تیروئید روش قطعی برای پیشگیری وجود ندارد، زیرا علت دقیق آنها در بسیاری از افراد مشخص نیست.

داشتن تغذیه متعادل و دریافت کافی ید اهمیت دارد، اما مصرف خودسرانه مکمل های ید یا فرآورده های حاوی ید توصیه نمی شود؛ زیرا دریافت بیش از حد ید نیز می تواند در برخی افراد باعث اختلال عملکرد تیروئید شود.

جمع بندی

ندول تیروئید یک یافته شایع است و بیشتر ندول ها خوش خیم هستند. مهم ترین نکته این است که صرف مشاهده یک ندول در سونوگرافی نباید باعث نگرانی درباره سرطان شود.

ارزیابی صحیح معمولا شامل بررسی سابقه پزشکی و معاینه، آزمایش TSH و در صورت نیاز سایر آزمایش های تیروئید، سونوگرافی دقیق و در برخی موارد FNA است.

سیستم هایی مانند ACR TI-RADS کمک می کنند خطر ندول بر اساس ویژگی های سونوگرافی طبقه بندی شود و از نمونه برداری های غیرضروری جلوگیری شود. بنابراین تصمیم درباره نمونه برداری یا جراحی باید بر اساس ترکیبی از اندازه، ظاهر ندول، سطح خطر، نتیجه FNA و شرایط فردی بیمار گرفته شود.

سوالات متداول درباره ندول تیروئید

آیا ندول تیروئید همان سرطان تیروئید است؟

خیر. بیشتر ندول های تیروئید خوش خیم هستند. برای تعیین احتمال بدخیمی، ندول بر اساس معاینه، آزمایش ها و به ویژه ویژگی های سونوگرافی ارزیابی می شود و در موارد لازم FNA انجام می شود.

آیا ندول تیروئید می تواند خود به خود از بین برود؟

برخی ندول ها ممکن است در اندازه تغییر کنند و بعضی ضایعات کیستیک نیز ممکن است کوچک شوند، اما نمی توان انتظار داشت همه ندول ها خود به خود از بین بروند. پیگیری باید بر اساس نوع و سطح خطر ندول انجام شود.

آیا ندول تیروئید خطرناک است؟

در بیشتر موارد خیر. با این حال، برخی ندول ها می توانند بدخیم باشند و به همین دلیل ارزیابی مناسب آنها اهمیت دارد.

آیا ندول تیروئید نیاز به نمونه برداری دارد؟

همه ندول ها نیاز به نمونه برداری ندارند. نیاز به FNA بر اساس اندازه، ویژگی های سونوگرافی، سطح خطر در سیستم هایی مانند ACR TI-RADS و شرایط بالینی بیمار تعیین می شود.

TIRADS در سونوگرافی تیروئید چیست؟

TIRADS یک سیستم طبقه بندی خطر ندول های تیروئید بر اساس ویژگی های سونوگرافی است. ACR TI-RADS ندول ها را از TR1 تا TR5 طبقه بندی می کند و بر اساس سطح خطر و اندازه، درباره پیگیری یا FNA توصیه ارائه می دهد.

ندول تیروئید چند میلی متر نیاز به نمونه برداری دارد؟

یک عدد ثابت برای همه ندول ها وجود ندارد. برای مثال در ACR TI-RADS، آستانه FNA برای TR5 از 1 سانتی متر، برای TR4 از 1.5 سانتی متر و برای TR3 از 2.5 سانتی متر است. سیستم های دیگر ممکن است معیارهای متفاوتی داشته باشند.

آیا ندول تیروئید باعث کم کاری تیروئید می شود؟

بیشتر ندول ها عملکرد طبیعی تیروئید را تغییر نمی دهند. کم کاری تیروئید ممکن است به علت بیماری زمینه ای تیروئید مانند هاشیموتو وجود داشته باشد و همزمان ندول نیز دیده شود.

ندول سرد تیروئید یعنی سرطان؟

خیر. سرد بودن ندول در اسکن هسته ای به تنهایی به معنی سرطان نیست. خطر بدخیمی با توجه به سونوگرافی، اندازه، سابقه بیمار و در صورت نیاز FNA ارزیابی می شود.

آیا ندول خوش خیم تیروئید نیاز به جراحی دارد؟

معمولا نه. بسیاری از ندول های خوش خیم فقط به پیگیری نیاز دارند. در صورت رشد قابل توجه، ایجاد علائم فشاری، تغییرات مشکوک یا وجود شرایط خاص ممکن است درمان یا جراحی مطرح شود.

آیا ندول تیروئید در سونوگرافی قابل تشخیص است؟

بله. سونوگرافی روش اصلی برای بررسی ساختار ندول های تیروئید است و می تواند اندازه، ترکیب، شکل، حاشیه و بسیاری از ویژگی های مهم آن را مشخص کند.

مطالب بیشتر

آخرین مطالب این بخش

دیابت بی مزه چیست؟ علائم، علت، تشخیص و درمان

دیابت بی مزه چیست؟ علائم، علت، تشخیص و درمان
اختلالات دمای بدن چیست؟ نقش هیپوتالاموس در تنظیم دما

اختلالات دمای بدن چیست؟ نقش هیپوتالاموس در تنظیم دما
زخم پای دیابتی چیست؟ علائم، درمان، مراقبت و پیشگیری

زخم پای دیابتی چیست؟ علائم، درمان، مراقبت و پیشگیری
کمبود کلسیم و پوکی استخوان چیست؟ علائم، علل و درمان

کمبود کلسیم و پوکی استخوان چیست؟ علائم، علل و درمان
ندول تیروئید چیست؟ علل، علائم، سونوگرافی و درمان

ندول تیروئید چیست؟ علل، علائم، سونوگرافی و درمان

کلمات کلیدی

سوالات خود را از دکتر عسگری بپرسید