ارتباط پاراتیروئید و پوکی استخوان؛ تاثیر PTH بالا بر تراکم استخوان

اگر ترشح این هورمون برای مدت طولانی بیش از حد طبیعی باشد، ممکن است تعادل بازسازی استخوان به هم بخورد، برداشت مواد معدنی از استخوان افزایش پیدا کند و در نهایت تراکم استخوان کاهش یابد.

به همین دلیل، پرکاری غده پاراتیروئید یکی از علل مهم پوکی استخوان ثانویه محسوب می شود. تشخیص به موقع این اختلال اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در برخی بیماران با درمان علت اصلی، به ویژه درمان مناسب پرکاری اولیه پاراتیروئید، می توان از ادامه آسیب استخوانی جلوگیری کرد و در بسیاری از موارد به بهبود تراکم استخوان کمک کرد.

هورمون PTH چگونه بر استخوان اثر می گذارد؟

هورمون پاراتیروئید یا PTH در پاسخ به کاهش کلسیم خون ترشح می شود. هدف اصلی آن بازگرداندن کلسیم خون به محدوده طبیعی است. برای رسیدن به این هدف، PTH بر سه عضو مهم بدن اثر می گذارد: استخوان، کلیه و به صورت غیر مستقیم روده.

عضو	اثر PTH	نتیجه
استخوان	افزایش فعالیت مسیرهای سلولی تنظیم کننده بازسازی استخوان و در شرایط افزایش مداوم، افزایش برداشت مواد معدنی از استخوان	آزاد شدن کلسیم و فسفر از بافت استخوان
کلیه	افزایش بازجذب کلسیم و افزایش دفع فسفات از طریق ادرار	حفظ کلسیم خون و کاهش فسفر خون
روده	افزایش غیر مستقیم جذب کلسیم از طریق تحریک تولید فرم فعال ویتامین D در کلیه	افزایش جذب کلسیم غذایی

PTH به طور مستقیم سلول های استخوان ساز یا استئوبلاست و سلول های استخوان خوار یا استئوکلاست را به یک شکل تحریک نمی کند. این هورمون از طریق گیرنده های خود در سلول های استخوانی، به ویژه استئوبلاست ها و سلول های پیش ساز آنها، پیام هایی را منتقل می کند که می توانند فعالیت استئوکلاست ها را نیز افزایش دهند. در نتیجه، در شرایط افزایش مداوم PTH، برداشت استخوان ممکن است از تشکیل استخوان پیشی بگیرد.

چرا افزایش PTH می تواند باعث پوکی استخوان شود؟

استخوان در یک چرخه دائمی بازسازی قرار دارد. در این چرخه، سلول های استخوان خوار بخش هایی از استخوان قدیمی را تجزیه می کنند و سپس سلول های استخوان ساز با تولید بافت جدید، آن را جایگزین می کنند. در حالت طبیعی، فعالیت این دو گروه سلولی تا حد زیادی متعادل است.

وقتی غدد پاراتیروئید برای مدت طولانی بیش از حد فعال باشند، مقدار PTH خون به صورت پایدار افزایش می یابد. این وضعیت می تواند مسیرهای تنظیم کننده فعالیت سلول های استخوان خوار را تحریک کند و سرعت برداشت استخوان را افزایش دهد. اگر تشکیل استخوان جدید نتواند این برداشت را جبران کند، توده و استحکام استخوان کاهش پیدا می کند.

پیامد این فرایند ممکن است شامل کاهش تراکم استخوان، تغییر ساختار داخلی استخوان و افزایش احتمال شکستگی های ناشی از ضربه های خفیف باشد. البته شدت این تغییرات در همه بیماران یکسان نیست و به مدت ابتلا، شدت اختلال هورمونی، سن، وضعیت ویتامین D، عملکرد کلیه و سایر عوامل خطر پوکی استخوان بستگی دارد.

آیا پرکاری پاراتیروئید همیشه باعث پوکی استخوان می شود؟

خیر. افزایش PTH به تنهایی به معنی ابتلای قطعی به پوکی استخوان نیست. برخی بیماران مبتلا به پرکاری پاراتیروئید ممکن است در زمان تشخیص، تراکم استخوان طبیعی داشته باشند؛ در حالی که در گروهی دیگر کاهش تراکم استخوان یا حتی شکستگی مهره و سایر استخوان ها دیده می شود.

احتمال آسیب استخوانی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله مدت زمان افزایش PTH، میزان اختلال در کلسیم و فسفر، سن، وضعیت هورمون های جنسی، کمبود ویتامین D، عملکرد کلیه و سابقه خانوادگی یا شخصی شکستگی.

همچنین باید توجه داشت که افزایش PTH همیشه ناشی از پرکاری اولیه غده پاراتیروئید نیست. کمبود ویتامین D، دریافت ناکافی کلسیم، بیماری مزمن کلیه و برخی اختلالات دیگر نیز می توانند باعث افزایش جبرانی PTH شوند. بنابراین تشخیص علت افزایش این هورمون، پیش از تصمیم گیری درمانی ضروری است.

تفاوت پرکاری اولیه و ثانویه پاراتیروئید در ایجاد پوکی استخوان

پرکاری پاراتیروئید به طور کلی به دو شکل اولیه و ثانویه دیده می شود. در هر دو حالت ممکن است مقدار PTH افزایش پیدا کند، اما علت افزایش هورمون و وضعیت کلسیم و فسفر در آنها متفاوت است.

۱. پرکاری اولیه پاراتیروئید

در پرکاری اولیه، یک یا چند غده پاراتیروئید به صورت مستقل و خارج از کنترل طبیعی بدن، بیش از حد PTH ترشح می کنند. شایع ترین علت آن آدنوم خوش خیم یکی از غدد پاراتیروئید است. در برخی بیماران نیز بزرگ شدن چند غده یا هیپرپلازی پاراتیروئید باعث افزایش ترشح هورمون می شود.

در این بیماری، افزایش PTH معمولا باعث افزایش کلسیم خون می شود. افزایش مداوم PTH می تواند بازسازی استخوان را به سمت برداشت بیشتر بافت استخوانی سوق دهد و در نتیجه تراکم استخوان کاهش یابد. در صورت تداوم بیماری، خطر شکستگی نیز ممکن است افزایش پیدا کند.

۲. پرکاری ثانویه پاراتیروئید

در پرکاری ثانویه، غدد پاراتیروئید در ابتدا سالم هستند، اما در پاسخ به یک اختلال دیگر، مقدار بیشتری PTH ترشح می کنند. در این حالت، افزایش PTH یک پاسخ جبرانی بدن است.

مهم ترین علل پرکاری ثانویه عبارت اند از:

• بیماری مزمن کلیه: کاهش توانایی کلیه در دفع فسفات و اختلال در تولید فرم فعال ویتامین D می تواند تعادل کلسیم و فسفر را بر هم بزند و باعث افزایش PTH شود.
• کمبود ویتامین D: کاهش جذب کلسیم از روده ممکن است باعث تحریک غدد پاراتیروئید و افزایش جبرانی PTH شود.
• دریافت ناکافی کلسیم: در برخی افراد، دریافت ناکافی کلسیم از رژیم غذایی یا اختلال جذب آن می تواند در افزایش PTH نقش داشته باشد.
• اختلالات جذب روده ای: بیماری هایی که جذب کلسیم و ویتامین D را مختل می کنند، ممکن است موجب افزایش ثانویه PTH شوند.

در پرکاری ثانویه ناشی از بیماری کلیه، اختلال استخوان و مواد معدنی ممکن است بخشی از بیماری متابولیسم استخوان و مواد معدنی مرتبط با بیماری مزمن کلیه یا CKD-MBD باشد. این وضعیت با پوکی استخوان معمول در افراد سالم کاملا یکسان نیست و انتخاب درمان آن باید با توجه به عملکرد کلیه، سطح کلسیم، فسفر، PTH و سایر یافته ها انجام شود.

ویژگی	پرکاری اولیه	پرکاری ثانویه
علت اصلی	اختلال خود غده پاراتیروئید، مانند آدنوم یا هیپرپلازی	پاسخ غده به اختلالی مانند بیماری کلیه یا کمبود ویتامین D
PTH	بالا یا به صورت نامتناسب طبیعی در حضور کلسیم بالا	معمولا بالا
کلسیم خون	اغلب بالا	ممکن است پایین یا طبیعی باشد؛ در بیماری پیشرفته کلیه و شرایط خاص متغیر است
فسفر خون	اغلب پایین یا در محدوده طبیعی پایین	در کمبود ویتامین D ممکن است طبیعی یا پایین باشد؛ در بیماری مزمن کلیه ممکن است بالا برود
رویکرد درمانی	بررسی امکان جراحی و در صورت نیاز درمان دارویی یا پایش	درمان علت زمینه ای و اصلاح اختلالات کلسیم، فسفر و ویتامین D

این الگوها کلی هستند و برای تشخیص قطعی کافی نیستند. برای مثال، در پرکاری اولیه پاراتیروئید با کلسیم طبیعی، ابتدا باید علل ثانویه افزایش PTH به دقت رد شوند. همچنین تفسیر کلسیم باید با توجه به آلبومین خون یا در شرایط لازم با اندازه گیری کلسیم یونیزه انجام شود.

کدام قسمت های استخوان در پرکاری پاراتیروئید بیشتر آسیب می بینند؟

یکی از نکات مهم و تخصصی درباره ارتباط پرکاری اولیه پاراتیروئید با پوکی استخوان، تفاوت میزان تاثیر این بیماری بر انواع بافت استخوانی است.

استخوان از نظر ساختار به دو بخش اصلی تقسیم می شود:

• استخوان قشری یا کورتیکال: بخش متراکم و سخت خارجی استخوان که در استخوان هایی مانند ساعد و بخش خارجی استخوان های بلند بدن فراوان است.
• استخوان اسفنجی یا ترابکولار: بافت داخلی و شبکه ای استخوان که در مهره ها و بخش هایی از لگن و انتهای استخوان های بلند دیده می شود.

در پرکاری اولیه پاراتیروئید، کاهش تراکم استخوان معمولا در نواحی دارای سهم بالای استخوان قشری، مانند یک سوم انتهایی استخوان رادیوس در ساعد، بارزتر است. در برخی بیماران، تراکم استخوان در ستون فقرات کمری نسبت به ساعد بهتر حفظ می شود. با این حال، این الگو در تمام بیماران دیده نمی شود و کاهش تراکم در لگن، ستون فقرات یا چند ناحیه به طور همزمان نیز امکان پذیر است.

این تفاوت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر در ارزیابی تراکم استخوان فقط ستون فقرات و لگن بررسی شوند، ممکن است بخشی از درگیری استخوانی بیمار شناسایی نشود.

در DEXA چه الگویی از کاهش تراکم استخوان در پرکاری پاراتیروئید دیده می شود؟

سنجش تراکم استخوان با روش جذب سنجی اشعه ایکس با انرژی دوگانه یا DEXA یکی از ابزارهای اصلی ارزیابی اثر پرکاری اولیه پاراتیروئید بر استخوان است.

در ارزیابی بیماران مبتلا به پرکاری اولیه پاراتیروئید، اندازه گیری تراکم استخوان در سه ناحیه اهمیت دارد:

1. ستون فقرات کمری
2. مجموع استخوان لگن و گردن استخوان ران
3. یک سوم انتهایی استخوان رادیوس در ساعد

ناحیه بررسی در DEXA	اهمیت در پرکاری اولیه پاراتیروئید
ستون فقرات کمری	ممکن است در مقایسه با ساعد بهتر حفظ شود؛ با این حال کاهش تراکم در این ناحیه نیز ممکن است رخ دهد.
گردن استخوان ران و لگن	به دلیل ترکیب استخوان قشری و اسفنجی، برای ارزیابی درگیری استخوانی و خطر شکستگی اهمیت دارد.
یک سوم انتهایی استخوان رادیوس	به دلیل سهم بالای استخوان قشری، ممکن است کاهش تراکم در این ناحیه بارزتر باشد.

بنابراین در فردی که پرکاری اولیه پاراتیروئید در او تشخیص داده شده است، بررسی سه ناحیه یاد شده می تواند اطلاعات کامل تری درباره وضعیت استخوان فراهم کند. در صورت وجود عوامل خطر یا شک به شکستگی مهره، بررسی تصویربرداری مهره ها یا ارزیابی شکستگی مهره ای نیز ممکن است لازم باشد.

نکته مهم این است که DEXA به تنهایی علت کاهش تراکم استخوان را مشخص نمی کند. برای تشخیص اینکه کاهش تراکم استخوان به پرکاری پاراتیروئید مربوط است یا به عواملی مانند یائسگی، کمبود ویتامین D، مصرف کورتون یا بیماری کلیه، باید نتایج آن در کنار شرح حال، آزمایش ها و سایر عوامل خطر بررسی شود.

چه آزمایش هایی برای بررسی ارتباط PTH و پوکی استخوان لازم است؟

اگر فردی دچار کاهش تراکم استخوان، شکستگی با ضربه خفیف یا افزایش غیر طبیعی کلسیم خون باشد، پزشک ممکن است برای بررسی احتمال اختلال پاراتیروئید، مجموعه ای از آزمایش های خون و ادرار را درخواست کند.

آزمایش	هدف از انجام	نکته تفسیری
PTH یا هورمون پاراتیروئید	بررسی عملکرد غدد پاراتیروئید	باید همراه با کلسیم خون تفسیر شود؛ مقدار PTH به تنهایی تشخیص دهنده نیست.
کلسیم خون	بررسی افزایش یا کاهش کلسیم	در کنار آلبومین یا در شرایط لازم به صورت کلسیم یونیزه بررسی می شود.
فسفر خون	بررسی تعادل کلسیم و فسفر	در پرکاری اولیه اغلب پایین یا در محدوده پایین طبیعی است؛ در بیماری کلیه ممکن است افزایش یابد.
ویتامین D یا 25-OH Vitamin D	بررسی کمبود ویتامین D	کمبود آن می تواند باعث افزایش ثانویه PTH شود.
کراتینین و eGFR	ارزیابی عملکرد کلیه	اختلال عملکرد کلیه از علل مهم افزایش ثانویه PTH است.
آلکالن فسفاتاز	کمک به ارزیابی فعالیت بازسازی استخوان	در صورت نیاز، نوع استخوانی آن نیز ممکن است بررسی شود.
کلسیم ادرار ۲۴ ساعته	ارزیابی دفع کلسیم از کلیه	در بررسی پرکاری اولیه و ارزیابی خطر سنگ کلیه کاربرد دارد.

ترکیب نتایج این آزمایش ها به پزشک کمک می کند تا مشخص کند افزایش PTH ناشی از پرکاری اولیه پاراتیروئید است یا به صورت جبرانی در پاسخ به کمبود ویتامین D، بیماری کلیه یا سایر اختلالات ایجاد شده است.

آیا درمان پرکاری پاراتیروئید می تواند پوکی استخوان را بهبود دهد؟

در بسیاری از بیماران مبتلا به پرکاری اولیه پاراتیروئید، درمان علت اصلی بیماری می تواند به بهبود وضعیت استخوان کمک کند. اگر بیمار شرایط لازم برای جراحی را داشته باشد، برداشتن غده یا غدد غیر طبیعی پاراتیروئید می تواند ترشح بیش از حد PTH را برطرف کند و به بازگشت تعادل بازسازی استخوان کمک کند.

پس از جراحی موفق، در بسیاری از بیماران افزایش تدریجی تراکم استخوان مشاهده می شود؛ اما میزان بهبود در همه افراد یکسان نیست. سن، مدت ابتلا، شدت کاهش تراکم استخوان، وجود شکستگی قبلی، وضعیت ویتامین D و سایر بیماری های همراه بر نتیجه اثر می گذارند.

چه زمانی جراحی پاراتیروئید مطرح می شود؟

جراحی پاراتیروئید درمان قطعی پرکاری اولیه پاراتیروئید است. بر اساس راهنمای کارگاه بین المللی پنجم در سال ۲۰۲۲، در بیمار مبتلا به پرکاری اولیه پاراتیروئید بدون علامت نیز وجود برخی معیارها می تواند انجام جراحی را توصیه کند.

معیار	یافته مهم
درگیری استخوانی	امتیاز T برابر یا کمتر از ۲٫۵- در هر یک از نواحی معتبر سنجش تراکم استخوان یا وجود شکستگی مهره ای
افزایش کلسیم خون	کلسیم سرم بیش از ۱ میلی گرم در دسی لیتر بالاتر از حد بالای طبیعی آزمایشگاه
درگیری کلیه	eGFR یا کلیرانس کراتینین کمتر از ۶۰ میلی لیتر در دقیقه
سنگ کلیه	وجود سنگ کلیه یا رسوب کلسیم در کلیه بر اساس تصویربرداری
افزایش کلسیم ادرار	دفع کلسیم بیش از ۲۵۰ میلی گرم در روز در زنان یا بیش از ۳۰۰ میلی گرم در روز در مردان
سن	سن کمتر از ۵۰ سال

وجود حتی یکی از این معیارها می تواند دلیل مهمی برای توصیه جراحی در بیمار مبتلا به پرکاری اولیه پاراتیروئید باشد. با این حال، تصمیم نهایی باید با ارزیابی کامل بیمار، بررسی منع های احتمالی جراحی و گفتگوی پزشک و بیمار گرفته شود.

در پرکاری ثانویه ناشی از بیماری مزمن کلیه یا کمبود ویتامین D، رویکرد درمانی متفاوت است. در این شرایط، درمان علت زمینه ای و اصلاح اختلالات کلسیم، فسفر و ویتامین D اهمیت دارد و جراحی فقط در موارد خاص و بر اساس شدت بیماری و پاسخ به درمان مطرح می شود.

آیا بعد از جراحی پاراتیروئید، تراکم استخوان به حالت طبیعی برمی گردد؟

پس از جراحی موفق پرکاری اولیه پاراتیروئید، با کاهش ترشح غیر طبیعی PTH، شرایط برای بازسازی طبیعی تر استخوان فراهم می شود. در بسیاری از بیماران، تراکم استخوان طی ماه ها و سال های بعد افزایش پیدا می کند؛ اما این بهبود ممکن است کامل نباشد.

در افرادی که پیش از جراحی دچار پوکی استخوان شدید یا شکستگی مهره و لگن بوده اند، ممکن است همچنان خطر شکستگی باقی بماند و نیاز به ارزیابی و درمان اختصاصی پوکی استخوان وجود داشته باشد.

به همین دلیل، پس از جراحی باید وضعیت کلسیم، PTH و سایر هورمون های مرتبط در زمان مناسب بررسی شود. همچنین تکرار DEXA بر اساس شرایط بیمار و نظر پزشک می تواند برای ارزیابی روند تغییر تراکم استخوان مفید باشد.

آیا داروهای پوکی استخوان در افراد مبتلا به پرکاری پاراتیروئید قابل استفاده هستند؟

در برخی بیماران مبتلا به پرکاری اولیه پاراتیروئید که جراحی انجام نمی دهند یا پس از درمان همچنان کاهش تراکم استخوان دارند، ممکن است داروهای اختصاصی پوکی استخوان مطرح شوند.

برای مثال، داروهایی مانند بیس فسفونات ها یا دنوزوماب می توانند در شرایط منتخب به افزایش تراکم استخوان کمک کنند. با این حال، این داروها لزوما علت اصلی افزایش PTH را برطرف نمی کنند و جایگزین جراحی در بیمارانی که اندیکاسیون مناسب جراحی دارند نیستند.

در بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه، انتخاب داروی پوکی استخوان باید با دقت بیشتری انجام شود؛ زیرا اختلالات متابولیسم استخوان و مواد معدنی ممکن است بر نوع درمان و ایمنی دارو اثر بگذارند.

چرا تری پاراتاید با وجود شباهت به PTH برای درمان پوکی استخوان استفاده می شود؟

ممکن است این پرسش مطرح شود که اگر افزایش PTH می تواند باعث کاهش تراکم استخوان شود، چرا دارویی مانند تری پاراتاید (Teriparatide) که مشابه بخش فعال هورمون PTH است، برای درمان برخی بیماران مبتلا به پوکی استخوان استفاده می شود؟

پاسخ به الگوی اثر این هورمون برمی گردد. قرار گرفتن مداوم استخوان در معرض مقدار بالای PTH، مانند آنچه در پرکاری پاراتیروئید رخ می دهد، می تواند برداشت استخوان را افزایش دهد. در مقابل، تجویز متناوب و کنترل شده تری پاراتاید، معمولا به صورت تزریق روزانه، می تواند فعالیت استخوان سازی را بیشتر از برداشت استخوان تحریک کند.

بنابراین اثر PTH بر استخوان فقط به مقدار آن وابسته نیست؛ بلکه مدت و الگوی قرار گرفتن بافت استخوانی در معرض این هورمون نیز اهمیت دارد.

تری پاراتاید برای همه بیماران مبتلا به پوکی استخوان مناسب نیست و در افراد دارای پرکاری پاراتیروئید یا افزایش غیر طبیعی کلسیم خون نباید بدون بررسی تخصصی استفاده شود.

چه زمانی باید احتمال ارتباط پوکی استخوان با اختلال پاراتیروئید را بررسی کرد؟

در برخی افراد، پوکی استخوان ممکن است اولین نشانه یک اختلال هورمونی باشد. بررسی عملکرد غدد پاراتیروئید به ویژه در شرایط زیر اهمیت پیدا می کند:

• تشخیص پوکی استخوان در سنین پایین تر از حد انتظار
• کاهش قابل توجه تراکم استخوان بدون علت مشخص
• شکستگی با ضربه خفیف، به ویژه در مهره ها یا استخوان های بلند
• افزایش کلسیم خون در آزمایش های معمول
• افزایش PTH در آزمایش خون
• سابقه سنگ کلیه همراه با اختلال کلسیم یا PTH
• وجود بیماری مزمن کلیه یا کمبود شدید ویتامین D همراه با اختلالات استخوانی

در این شرایط، بررسی همزمان کلسیم، PTH، ویتامین D، فسفر و عملکرد کلیه می تواند به شناسایی علت زمینه ای کمک کند.

پرسش های متداول درباره ارتباط پاراتیروئید و پوکی استخوان

آیا پرکاری پاراتیروئید باعث پوکی استخوان می شود؟

بله. افزایش مداوم هورمون PTH در پرکاری پاراتیروئید می تواند برداشت استخوان را افزایش دهد و در برخی بیماران باعث کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر شکستگی شود. با این حال، شدت اثر در همه بیماران یکسان نیست.

آیا PTH بالا همیشه به معنی پرکاری اولیه پاراتیروئید است؟

خیر. کمبود ویتامین D، بیماری مزمن کلیه، دریافت ناکافی کلسیم و اختلال جذب روده ای نیز می توانند باعث افزایش ثانویه PTH شوند. برای تشخیص علت، باید مقدار PTH همراه با کلسیم، فسفر، ویتامین D و عملکرد کلیه بررسی شود.

در پرکاری پاراتیروئید کدام قسمت استخوان بیشتر آسیب می بیند؟

در پرکاری اولیه پاراتیروئید، کاهش تراکم استخوان ممکن است در نواحی دارای استخوان قشری بیشتر، مانند یک سوم انتهایی استخوان رادیوس در ساعد، بارزتر باشد. با این حال، استخوان لگن و مهره ها نیز ممکن است درگیر شوند.

آیا نتیجه طبیعی DEXA پرکاری پاراتیروئید را رد می کند؟

خیر. طبیعی بودن تراکم استخوان، پرکاری پاراتیروئید را رد نمی کند. همچنین ممکن است کاهش تراکم در یک ناحیه، مانند ساعد، وجود داشته باشد در حالی که نتیجه ستون فقرات یا لگن طبیعی باشد.

آیا بعد از جراحی پاراتیروئید پوکی استخوان درمان می شود؟

پس از جراحی موفق پرکاری اولیه پاراتیروئید، در بسیاری از بیماران تراکم استخوان به تدریج افزایش پیدا می کند. میزان بهبود به شدت و مدت بیماری، سن، وضعیت استخوان پیش از جراحی و سایر عوامل خطر بستگی دارد.

آیا کم کاری پاراتیروئید هم باعث پوکی استخوان می شود؟

کم کاری پاراتیروئید معمولا با کاهش گردش استخوان و در برخی بیماران با تراکم استخوان بالاتر همراه است؛ بنابراین نباید آن را علت معمول پوکی استخوان دانست. با این حال، تراکم بالاتر در DEXA لزوما به معنی کیفیت بهتر استخوان یا نبود خطر شکستگی نیست.

آیا افراد مبتلا به پرکاری پاراتیروئید باید مصرف کلسیم را قطع کنند؟

خیر. قطع خودسرانه کلسیم یا محدودیت شدید آن توصیه نمی شود. مقدار مناسب کلسیم دریافتی باید با توجه به سن، رژیم غذایی، وضعیت کلیه و شرایط بیمار تعیین شود. مصرف مکمل کلسیم یا ویتامین D نیز باید با نظر پزشک انجام شود.

جمع بندی

غدد پاراتیروئید با ترشح هورمون PTH نقش مهمی در تنظیم کلسیم خون و بازسازی استخوان دارند. افزایش مداوم این هورمون، به ویژه در پرکاری اولیه پاراتیروئید، می تواند تعادل بازسازی استخوان را مختل کند و در برخی بیماران باعث کاهش تراکم استخوان و افزایش خطر شکستگی شود.

برای بررسی این ارتباط، اندازه گیری PTH به تنهایی کافی نیست و باید کلسیم، فسفر، ویتامین D، عملکرد کلیه و نتایج DEXA نیز در نظر گرفته شوند. در پرکاری اولیه پاراتیروئید، ارزیابی تراکم استخوان در ستون فقرات، لگن و یک سوم انتهایی ساعد اهمیت ویژه ای دارد.

تشخیص به موقع و انتخاب درمان مناسب، از جمله جراحی در بیماران دارای معیارهای لازم، می تواند به کنترل بیماری و بهبود وضعیت استخوان کمک کند. اگر پوکی استخوان همراه با افزایش کلسیم یا PTH مشاهده شود، بررسی توسط متخصص غدد برای شناسایی علت زمینه ای ضروری است.

مطالب بیشتر

• پرکاری غده پاراتیروئید | علائم، علل و روش های درمان
• کم کاری غده پاراتیروئید | علائم، درمان و مراقبت ها
• پاراتیروئید
• آدنوم پاراتیروئید چیست؟ علائم، تشخیص و درمان
• آزمایش PTH چیست؟ تفسیر PTH بالا و پایین
• هیپرپلازی پاراتیروئید چیست؟ علل، علائم و درمان
• جراحی پاراتیروئید و مراقبت های پس از آن؛ آمادگی، عوارض و بهبودی
• تغذیه در پرکاری پاراتیروئید؛ کلسیم، ویتامین D و رژیم غذایی